Baleary – hiszpański archipelag na Morzu Śródziemnym

0
262
Plaża Sant Vincent zlokalizowana na Majorce
Plaża Sant Vincent zlokalizowana na Majorce | fot.: stock.adobe.com

Morze Śródziemne pokryte jest masą cudownych wysp, których zgrupowania są często nazywane archipelagami. Jednym z nich są Baleary, będące regionem Hiszpani oraz obok Wysp Kanaryjskich najbardziej znaną grupą wysp hiszpańskich. Warto przyjrzeć się im bliżej przybliżając historię regionu, jego geografię, klimat oraz kulturę. 

Historia – tajemnicza kultura talayotycka

Dzieje Balearów sięgają kilku tysiącleci wstecz i są niezwykle pasjonujące. Od drugiego tysiąclecia p.n.e. do drugiego wieku p.n.e., na tych terenach rozwijała się kultura talayotycka znana z konstrukcji megalitycznych. Świadectwami minionej kultury są takie zabytki jak kurhan znajdujący się w Puig de sa Morisca Archaeological Park niedaleko miejscowości Son Ferrer na Majorce. Wartymi uwagi są także budowle kamienne typu taula obecne na Minorce czy jedno z najlepiej zachowanych stanowisk archeologicznych tej kultury Ses Païsses, położone na Majorce.

Historia – dzieje od drugiego wieku p.n.e. do dzisiaj

Od drugiego wieku p.n.e. wyspy były kolonizowane kolejno przez Fenicjan, Greków oraz Rzymian do piątego wieku naszej ery. W piątym stuleciu wyspy zostały zajęte przez germańskie plemię Wandalów. Na początku ósmego wieku wyspy poddały się najazdowi Umajjadów, którzy zapoczątkowali okres rządów muzułmanów na wyspach trwający do trzynastego stulecia. Rekonkwista ustanowiła wtedy rządy chrześcijan, którzy utworzyli na tych terenach Królestwo Majorki. W pierwszej połowie czternastego wieku państwo to zostało wcielone do Aragonii na kilka stuleci. Podczas wojny o sukcesję hiszpańską na początku osiemnastego wieku Baleary były przejściowo pod władaniem francuskim i brytyjskim, po czym przeszły we władanie hiszpańskich Burbonów panujących na wyspach do dziś.

Geografia i klimat

Archipelag składa się z około dwustu wysp, z których największymi są Majorka, Minorka, Ibiza, Formentera i Cabrera. Łączna powierzchnia grupy wysp wynosi 5014 km². Co się tyczy rzeźby terenu, Baleary są zróżnicowane pod tym względem. Na wyspach występują pofałdowane wzgórza, płaskowyże oraz niziny. Minorka posiada rozległe równiny, z kolei na Majorce znajduje się pasmo górskie Serra de Tramuntana z najwyższym szczytem górskim Puig Major o wysokości 1445 m n.p.m., będącym jednocześnie najwyższym wzniesieniem na całym archipelagu. Co się tyczy klimatu, jest on śródziemnomorski. Temperatury w regionie nie przekraczają latem 30 °C w dzień, a nocą  5 °C. Roczne opady są niewielkie, rzadko przekraczają 450 mm i występują głównie jesienią i wiosną.

Kultura – kuchnia i język

Kuchnia na wyspach obfituje w ciasta, sera, wina, wieprzowinę i owoce morza. Jednym z najbardziej popularnych przysmaków jest Sobrassada, czyli lokalna kiełbasa wieprzowa, a także gulasz z homara (tzw. caldereta). Do innych wyróżniających się elementów kultury na Balearach, warto wymienić język. Na archipelagu występują bowiem dwa języki urzędowe: hiszpański oraz kataloński. Chociaż hiszpański jest szeroko powszechnym językiem, wielu mieszkańców Balearów posługuje się dialektami balearskimi, spokrewnionymi z językiem katalońskim. Poza wymienionymi językami ludność archipelagu często włada w różnym stopniu innymi językami, takimi jak angielski, niemiecki, francuski czy włoski, ze względu na rozwiniętą branżę turystyczną w regionie.

Podsumowując, Baleary są bardzo ciekawym regionem Hiszpańskim nie tylko ze względu na wszechobecne kluby i życie nocne, ale i pasjonującą historię, zabytki, kuchnię oraz język. 

MJA